Σάββατο, 9 Απριλίου 2011

ΔΡΑΣΤΗΡΙΟΤΗΤΕΣ ΜΕΤΑ ΑΠΟ ΑΝΑΓΝΩΣΗ ΠΑΡΑΜΥΘΙΟΥ

Αν θέλουμε η παρουσίαση των παιδικών βιβλίων να συμβάλει αποτελεσματικά στη γνωστική-γλωσσική ανάπτυξη των νηπίων (Μοσχοβάκη, 2001: 321-322) πρέπει να γνωρίζουμε ότι:

· Η συζήτηση με τα παιδιά πρέπει να στηρίζεται περισσότερο στο σχολιασμό της ιστορίας από την ίδια τη νηπιαγωγό και στην υποβολή ανοιχτών ερωτήσεων. Με αυτό τον τρόπο ενθαρρύνεται η αυθόρμητη συμμετοχή των παιδιών και αποφεύγονται η μονολεκτικές απαντήσεις.
· Η επαναδιήγηση του βιβλίου πρέπει να γίνεται από τα παιδιά, και αν δυσκολεύονται, είναι προτιμότερο η νηπιαγωγός να χρησιμοποιεί ανοιχτές ερωτήσεις.
· Εκτός από τη σωστή επιλογή του βιβλίου, είναι ανάγκη η νηπιαγωγός να έχει προετοιμαστεί για το είδος συζήτησης που θα διεξάγει με τα παιδιά. Καλό είναι η συζήτηση αυτή να στηρίζεται σε ερωτήσεις με διαφορετικά επίπεδα γνωστικής εμπλοκής. Με αυτό τον τρόπο θα βοηθηθεί η ανάπτυξη της γλωσσικής έκφρασης νηπίων με διαφορετικά επίπεδα γλωσσικών ικανοτήτων.
· Η διήγηση προσωπικών εμπειριών αποτελεί μία από τις καλύτερες στρατηγικές για την αυθόρμητη συμμετοχή των νηπίων στην τάξη. Με αυτό τον τρόπο ενθαρρύνουμε τη συμμετοχή των νηπίων που δεν παίρνουν την πρωτοβουλία να μιλήσουν. Επιπλέον, τέτοιου είδους συζήτηση συμβάλλει στην καλύτερη αφομοίωση των πληροφοριών του κειμένου καθώς συνδέονται με τις γνώσεις που ήδη κατέχει το παιδί.
· Είναι σημαντικό να τονίσουμε ότι τίποτα από τα παραπάνω δεν μπορεί να επιτευχθεί αν η παρουσίαση των παιδικών βιβλίων δεν αποτελεί μια ευχάριστη και διασκεδαστική δραστηριότητα για τα παιδιά, μια και ο κύριος στόχος μας παραμένει η ενίσχυση της αγάπης των παιδιών προσχολικής ηλικίας για το παιδικό βιβλίο.

Δραστηριότητες επέκτασης με αφορμή την ανάγνωση 
ενός παιδικού βιβλίου

· Δραματοποίηση της ιστορίας (π.χ. Τα τρία μικρά λυκάκια).
· Κατασκευή φιγούρων, κούκλων με σκοπό την παρουσίαση Κουκλοθέατρου (π.χ. Ντενεκεδούπολη)
· Ατομικές ή ομαδικές εργασίες χρησιμοποιώντας ζωγραφική-χειροτεχνίες με αφορμή την ανάγνωση ενός βιβλίου.
· Δημιουργία παραμυθιού με εικόνες που έφτιαξαν τα παιδιά.
· Επαναδιήγηση με φανελοπίνακα
· Επαναδιήγηση από τα παιδιά.
· Αλλάζουμε το τέλος της ιστορίας ή δίνουμε δικό μας τίτλο.
· Η ανάγνωση ενός βιβλίου μπορεί να αποτελέσει και το έναυσμα για το ξεκίνημα ενός σχεδίου εργασίας.

Παραθέτουμε ενδεικτικές δραστηριότητες βασισμένες στο βιβλίο του Ευγένιου Τριβιζά
«Ο λαίμαργος Τουνελόδρακος»

· Τα παιδιά ζωγραφίζουν ότι τους άρεσε από το παραμύθι. Στο τέλος αντιγράφουν τον τίτλο του βιβλίου και το όνομα τους. Μας διηγούνται τη σκηνή και εμείς τη γράφουμε μπροστά στα παιδιά με ευανάγνωστα γράμματα. (Εικαστικά, Ανάγνωση, Γραφή).
· Βάζουμε μουσική και τα παιδιά δραματοποιούν την ιστορία με κινήσεις. (Δημιουργία και Έκφραση).
· Ομαδική εργασία κατασκευής τρένου με κούτες. Κάθε παιδί κατασκευάζει ένα βαγόνι. Το ζωγραφίζει με πινέλο και όταν στεγνώσει κολλάει κομματάκια γλασσέ και γκοφρέ για να το στολίσει. Με μια ομάδα παιδιών συζητάμε για τη μηχανή του τρένου και αποφασίζουμε πως θα το κατασκευάσουμε κοιτώντας εικόνες από διάφορα τρένα. Στη συνέχεια τα συναρμολογούμε με σπάγκο. (Δημιουργία και έκφραση, Μελέτη περιβάλλοντος).
· Ζωγραφίζουμε το περίγραμμα του δράκου και τα παιδιά γεμίζουν το περίγραμμα με διάφορα υλικά. Π. χ. γκοφρέ χαρτάκια ζαρωμένα σαν μπάλες για τα πόδια, γλασσέ χαρτάκια ψιλοκομμένα για το κεφάλι, κομματάκια χαρτί ζωγραφισμένα από κάθε παιδί με διαφορετικό τρόπο τελίτσες, γραμμούλες, καρδούλες κ.λ.π. Όταν τελειώσει το στολίζουμε και γράφουμε μπροστά στα παιδιά από πάνω τον τίτλο, μετά συζητάμε για τα μέλη του σώματος τους φτιάχνουμε καρτέλες και τις κολλάμε δίπλα π.χ. την λέξη ουρά δίπλα στην ουρά (Δημιουργία και έκφραση, Γραφή, Ανάγνωση).
· Διαβάζουμε βιβλία πληροφοριών για τα διάφορα μέσα μεταφοράς. (Μελέτη περιβάλλοντος).
· Κατασκευάζουμε με κανσόν πολύχρωμο τα μαγικά υλικά του Τσούφ Τσούφ και τα παιδιά τα συναρμολογούν και κάνουν λέξεις (Γραφή, Ανάγνωση).
· Με κανσόν κόβουμε βαγόνια τρένου. Τα παιδιά κάνουν αντιστοιχία με αριθμούς αλλά και συγκρίσεις. Π.χ. Ένα τρένο με δύο βαγόνια το παιδί πρέπει να τοποθετήσει τον αριθμό 2 (Μαθηματικά).




Δραστηριότητες με αφορμή την ανάγνωση του βιβλίου «Επιτέλους Ησυχία» της Jill Murphy εκδ. Αφ. Ρώσση. 
Το συγκεκριμένο βιβλίο μπορεί να αποτελέσει αφόρμηση για σχέδιο εργασίας με ένα από τα παρακάτω θέματα : Τη νύχτα, Τα νυχτόβια ζώα, Την ώρα κλπ

· Συζητείστε με τα παιδιά τι κάνουν όταν δεν μπορούν να κοιμηθούν.
· Ομαδική Εργασία: Να ζωγραφίσουν την αρκουδοοικογένεια και το σπίτι τους.
· Άσκηση διάκρισης ήχων.
· Να διαβάσουμε και να μάθουμε για τα νυχτόβια ζώα.
· Ποιοι εργάζονται την νύχτα (επαγγέλματα).
· Φτιάξτε βιβλία για αντικείμενα που κάνουν δυνατό θόρυβο ή βιβλία με φωνές ζώων.
· Διαβάστε το βιβλίο «Νύχτα» εκδ. Κέδρος
· «Αχ ΟΧΙ, δεν μπορώ να το αντέξω αυτό!» Φτιάξτε ένα βιβλίο με τι δεν μπορείτε να αντέξετε.
· Φτιάξτε ομαδικά ένα μεγάλο ρολόι. Τα παιδιά ζωγραφίζουν σε χαρτάκια τον εαυτό τους κα τα κολλάτε ανάλογα με την ώρα που πάνε για ύπνο.
· Συζητείστε για την ώρα και πως λειτουργεί.

Αρκετές δραστηριότητες επέκτασης υπάρχουν στο βιβλίο της Κουτσουβάνου Ευγ. (2000) Πρώτη Ανάγνωση και Γραφή σελ.131-195.

Κατασκευή παιδικών βιβλίων από τα παιδιά
Ομαδικές Δραστηριότητες

· Διαβάζουμε ένα βιβλίο και μετά ζητάμε από τα παιδιά να ζωγραφίσουν σκηνές. Τις κολλούμε σε κανσόν χαρτί και τα παιδιά διηγούνται με δικά τους λόγια την ιστορία την οποία και γράφουμε.
· Βγάζουμε φωτογραφίες με τα παιδιά στη τάξη σε διάφορες δραστηριότητες. Φτιάχνουμε ένα βιβλίο όπου τα παιδιά αποφασίζουν τη σειρά των φωτογραφιών, το κείμενο και τον τίτλο (π.χ. Μια μέρα στο νηπιαγωγείο μας).
· Από παλιά παραμύθια ή περιοδικά κόβουμε εικόνες και τα παιδιά φτιάχνουν μια δική τους ιστορία.
· Τα παιδιά διηγούνται μια ιστορία που σκέφτηκαν μόνα τους την οποία στη συνέχεια ζωγραφίζουν.
· Τα παιδιά κόβουν γράμματα από εφημερίδες και περιοδικά καθώς και εικόνες και φτιάχνουν ένα αλφαβητάριο. Η δραστηριότητα αυτή μπορεί να κρατήσει όλη τη χρονιά.
· Διαβάζουμε ένα ποίημα και τα παιδιά ζωγραφίζουν σκηνές ενώ από κάτω γράφουμε τα λόγια σε μορφή ιστορίας. (π.χ. Η Βαρελού, Η παντόφλα).
· Φτιάχνουμε δίστιχα (π.χ. Μαρία, Μαρία ποιόν κοιτάς; Κοιτάζω τον Αργύρη να με χαιρετά.). Βγάζουμε φωτογραφίες των παιδιών ανά ζευγάρια τα οποία αναπαριστούν τα δίστιχα. Φτιάχνουμε άλμπουμ με τις φωτογραφίες και απο κάτω με μεγάλα γράμματα τα λόγια του δίστιχου.
· Διαβάζουμε ένα βιβλίο πληροφοριών (π.χ. Η φωτιά) και τα παιδιά ζωγραφίζουν σκηνές π.χ. πότε η φωτιά είναι χρήσιμη ή καταστρεπτική. Τα παιδιά αποφασίζουν για τα λόγια του βιβλίου και τον τίτλο του.
· Κόβουμε εικόνες σχετικές μ’ ένα θέμα π.χ. τα φρούτα και τα λαχανικά και δημιουργούμε βιβλία πληροφοριών ή Εικονο-βιβλία.
· Κόβουμε εικόνες που δείχνουν χρονική συνέχεια π.χ. ένα νεογέννητο, ένα παιδί προσχολικής ηλικίας, ένα έφηβο, ένα νέο και ένα γέρο. Τα παιδιά τις βάζουν σε σωστή σειρά και φτιάχνουν ένα βιβλίο (π.χ. Ένα μωρό μεγαλώνει.) Το ίδιο μπορεί να γίνει και με θέμα ένα φυτό μεγαλώνει (Άσκηση χρονικής συνέχειας).
· Βγάζουμε φωτογραφίες από τις γιορτές ή τις εξόδους που κάνουμε και φτιάχνουμε βιβλία με το θέμα της γιορτής Π. χ. Ο Χριστός γεννήθηκε, Ο Αι Βασίλης με τα ελάφια του, Η Πυροσβεστική.
· Βγάζουμε φωτογραφίες από τις κατασκευές που φτιάχνουν τα παιδιά π.χ. με τα τουβλάκια. Τα παιδιά περιγράφουν τι έφτιαξαν και φτιάχνουμε βιβλία με το αντίστοιχο θέμα.

Ατομικές Δραστηριότητες

· Διαβάζουμε ένα παραμύθι. Το παιδί ζωγραφίζει σκηνές, διηγείται την ιστορία με δικά του λόγια τα οποία και γράφουμε. Το παιδί αντιγράφει μόνο του τον τίτλο του βιβλίου, γράφουμε τον συγγραφέα και τον εικονογράφο και το παιδί προσθέτει το όνομα του. Η δραστηριότητα αυτή δε γίνεται σε μια μέρα αλλά κρατάει αρκετό καιρό ανάλογα με τη διάθεση του παιδιού.
· Παίρνουμε σφραγίδες με αριθμούς, λουλούδια, ζώα, λαχανικά και τα παιδιά φτιάχνουν βιβλία αντιστοίχισης ή αριθμητήρια. (π.χ. Οι αριθμοί με τα ζώα) Γράφουμε τα λόγια του βιβλίου και δίνουμε τίτλο όπως επιθυμούν τα ίδια τα παιδιά.
· Διαβάζουμε βιβλία πληροφοριών για κάποια θέμα π.χ. τα φρούτα, η σωστή διατροφή και τα παιδιά φτιάχνουν δικά τους βιβλία είτε ζωγραφίζοντας ή κόβοντας εικόνες από περιοδικά. Στα βιβλία μπορούμε να δώσουμε σχήμα ανάλογα με το θέμα του βιβλίου π.χ. Ένα βιβλίο για τα φρούτα μπορεί να’ χει σχήμα μήλου ή πορτοκαλιού. Ένα βιβλίο για τα οχήματα μπορεί να έχει σχήμα αυτοκινήτου.

Για τις παραπάνω δραστηριότητες οι νηπιαγωγοί πρέπει να προσέξουν τα παρακάτω:
· Ενθαρρύνουμε τη συμμετοχή των παιδιών αλλά σε καμία περίπτωση δεν γίνεται καταναγκαστικά.
· Τα παιδιά αποφασίζουν για τον τίτλο και το κείμενο του βιβλίου.
· Όταν γράφουμε το κείμενο που μας υπαγορεύουν τα παιδιά το κάνουμε μπροστά στα παιδιά αργά, καθαρά χωρίς καλλιγραφικά γράμματα και με όσο το δυνατόν μεγαλύτερα γράμματα.
· Αν το κείμενο γραφτεί στο υπολογιστή επιλέγουμε μεγάλη γραμματοσειρά και αφήνουμε διπλό διάστημα ανάμεσα στις λέξεις.
· Τα παιδιά συμμετέχουν στο μέτρο των δυνατοτήτων τους και δεχόμαστε τα δείγματα γραφής τους όπως είναι π.χ. Γράφουν τον τίτλο, το όνομα τους κάτω από το συγγραφέα, εικονογράφο.

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.