Παρασκευή, 1 Ιουνίου 2012

Οργανώνοντας το Portfolio: ένα εργαλείο αξιολόγησης της μαθησιακής εξέλιξης του νηπίου

Το Portfolio ( φάκελος αξιολόγησης παιδιού) αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο στα χέρια του εκπαιδευτικού καθώς αφορά στην αξιολόγηση της μαθησιακής εξέλιξης του παιδιού.  Πρόκειται για συστηματική συλλογή εργασιών του παιδιού σε έναν φάκελο (προσωπικό για κάθε παιδί) με σκοπό την παρακολούθηση του ιστορικού των προσπαθειών του, της προόδου και των επιτυχιών του σε έναν οι περισσότερους τομείς (γνωστικά αντικείμενα). Το παιδί παίζει καθοριστικό ρόλο στον εμπλουτισμό του φακέλου αξιολόγησης, καθώς συμμετέχει στην διαδικασία επιλογής των "έργων" του βάσει των οδηγιών που του δίνονται καθώς και στην αξιολόγηση της επίδοσής του. 

Τί είδους υλικό μπορούμε να προσθέσουμε στον φάκελο αξιολόγησης του παιδιού; 

Το portfolio μπορεί να περιλαμβάνει στοιχεία σχετικά με την αδρή και λεπτή κινητικότητα, τις γλωσσικές ικανότητες, τις έννοιες που έχει κατακτήσει, τις μαθηματικές γνώσεις που έχει, την κοινωνικο-συναισθηματική του ανάπτυξη,  τους τρόπους με τους οποίους εκφράζεται και άλλες πληροφορίες που αφορούν την ανάπτυξή του. Τα στοιχεία αυτά τα συλλέγουμε με τις παρατηρήσεις μας και την καταγραφή τους, τη συλλογή "έργων" του παιδιού όπως ζωγραφιές, πορτρέτα, κατασκευές ή εργασίες, τη μαγνητοφώνηση διαλόγων ή αφηγήσεων, βιντεοσκοπήσεις ή φωτογραφίες των αλληλεπιδράσεών του στο παιχνίδι και συνεντεύξεις με το ίδιο το παιδί.  Τα δείγματα που συμπεριλαμβάνονται πρέπει να είναι αντιπροσωπευτικά των δυνατοτήτων και των ικανοτήτων του παιδιού. 


 Πώς εξασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα της χρήσης του portfolio;
Για να είναι αποτελεσματική η χρήση του Portfolio, είναι απαραίτητη: 
 
(α) η χρονολόγηση των έργων που επιλέγονται και η τοποθέτησή τους με χρονολογική σειρά, 
(β) η κατηγοριοποίηση των πληροφοριών σε τομείς ανάπτυξης ή γνωστικά αντικείμενα, 
(γ) η αξιολόγηση του ίδιου πράγματος με τον ίδιο τρόπο σε τακτά χρονικά διαστήματα, 
(δ) ένας σύντομος σχολιασμός για τη δραστηριότητα ή της συνθήκες μέσα στις οποίες πραγματοποιήθηκε το έργο ή η δραστηριότητα που αξιολογείται.

Συμμετοχή του παιδιού στον εμπλουτισμό του φακέλου αξιολόγησης

Το πιο σημαντικό στοιχείο που κάνει το Portfolio να ξεχωρίζει είναι η συμμετοχή του παιδιού τόσο στην διαδικασία συλλογής των "έργων" του όσο και στην αξιολόγηση της επίδοσής του. Αυτό σημαίνει ότι με τις κατάλληλες ερωτήσεις (π.χ. ποια ζωγραφιά ή κατασκευή του θα ήθελε να βάλουμε στον φάκελό του και γιατί κ.α.) βοηθάμε το παιδί να επιλέξει τα έργα και γενικότερα το υλικό που θέλει να συμπεριλάβει στο portfolio. Μέσα από αυτή τη διαδικασία το παιδί μαθαίνει να συγκείνει αυτά που έκανε στο παρελθόν με αυτά που κάνει στο παρόν, να παρατηρεί αλλαγές, να δικαιολογεί τις επιλογές του. Έτσι το βοηθάμε να αισθάνεται υπεύθυνο και περήφανο για τα έργα του και την πρόοδό του αλλά και να αυτο-αξιολογείται. 


Ας περάσουμε τώρα στην παρουσίαση του τρόπου οργάνωσης των φακέλων αξιολόγησης των μικρών μαθητών!
 Θα σας παρουσιάσω τον τρόπο με τον οποίο θα οργάνωνα τους φακέλους αξιολόγησης των παιδιών, εάν τώρα ήμουν εν ενεργεία νηπιαγωγός!
Την μορφή των Portfolios των μαθητών μου, θα την επέλεγα στην αρχή της σχολική χρονιάς. Θα αποφάσιζα περίπου τί είδους υλικό θέλω να συμπεριληφθεί στον φάκελο αξιολόγησης και βάσει αυτού θα προχωρούσα στην επιλογή των κατάλληλων μεθόδων.

Ένα ενδεικτικό εξώφυλλο για τον φάκελο αξιολόγησης του παιδιού, θα μπορούσε να είναι το ακόλουθο:



 Στη σελίδα μετά το εξώφυλλο, μπορεί να προστεθεί κάποιο κείμενο σχετικό με την ζωή του παιδιού στο νηπιαγωγείο και τα όσα έμαθε, όπως είναι το ακόλουθο:


Συνεχίζω με τον πίνακα περιεχομένων! Για να είναι εύκολη η περιήγηση του παιδιoύ και του γονεά στον φάκελο αξιολόγησης,  καλό είναι να υπάρχει ένας σχετικός πίνακας! Στον πίνακα, θα παρουσιάζονται ανά ενότητες τα όσα έχουν συμπεριληφθεί στο portfolio.

Και το ταξίδι στον κόσμο του παιδιού...ξεκινά!

"Το προφίλ του παιδιού"

Δημιούργησα το φύλλο "Το προφίλ του παιδιού", όπου αρχικά στο πλαίσιο τοποθετείται μια φωτογραφία του παιδιού. Στο κάτω μέρος του φύλλου υπάρχουν κάποια πεδία προς συμπλήρωση, με τα οποία σχηματίζεται μια μικρή πρώτη άποψη για "τα αγαπημένα" του παδιού! 



Αξιολόγηση του παιδιού από τον γονέα
(Φύλλο γνωριμίας - Φύλλο αξιολόγησης)



Στον φάκελο συμπεριλαμβάνονται αρχικά δυο φύλλα, τα οποία συμπληρώνονται από τους γονείς κάθε παιδιού. 

Το ένα λέγεται φύλλο γνωριμίας και συμπληρώνεται από το γονιό στην αρχή της σχολικής χρονιάς με στόχο να συλλέξουμε κάποιες πληροφορίες για το παιδί.

Σχετικό φύλλα γνωριμίας μπορείτε να βρείτε στην ακόλουθη σελίδα:


Το δεύτερο, λέγεται φύλλο αξιολόγησης και συμπληρώνεται από τον γονιό λίγο πριν το τέλος της σχολικής χρονιάς. Ο γονιός αξιολογεί την εμπειρία που είχε το παιδί του στο νηπιαγωγείο, καθώς και την εξέλιξη που παρατήρησε στους τομείς ανάπτυξης του παιδιού του (γνωστικός τομέας, κοινωνικοσυναισθηματικός, κ.α.)

"Αξιολόγηση του παιδιού από τη νηπιαγωγό"


 Στην ενότητα αυτή παρουσιάζεται ανά γνωστικό αντικείμενο το υλικό που έχει συγκεντρωθεί! Σε κάθε εξώφυλλο, στο δεύτερο μισό της σελίδας,  παρουσιάζονται και τα όσα περιέχονται στην κάθε ενότητα! Είναι ενδεικτικά! Εσείς μπορεί να θέλετε να συμπεριλάβετε άλλο υλικό!

"Ελεύθερες Δραστηριότητες"


Στην ενότητα "ελεύθερες δραστηριόητες" εντάσσεται ένας συγκεντρωτικός πίνακας με τις επιλογές του παιδιού  κατά την ελεύθερη απασχόλησή του στις γωνιές της τάξης!

Αναφέρονται οι γωνιές της τάξης και σημειώνεται από ποιές γωνιές πέρασε το παιδί ανα μήνα! Έτσι φαίνετα,ι για παράδειγμα, εάν "σύχναζε" σε κάποια γωνιά περισσότερες φορές, αν υπάρχει κάποια για την οποία δεν έδειξε ενδιαφέρον.

Επιπλέον, προστίθενται και φωτογραφιές κατά την απασχόληση του παιδιού στις γωνιές της τάξης!

"Παιδί και Γλώσσα"



"Παιδί και Μαθηματικά"



"Παιδί και Δημιουργία - Έκφραση"



"Παιδί και Μελέτη Περιβάλλοντος"



"Παιδί και Πληροφορική"



"Οργανωμένα Διαθεματικά Προγράμματα"


Επιπέον, σε αυτή την ενότητα μπορούν να συμπεριληφθούν και τα ακόλουθα φύλλα αξιολόγησης:

http://users.sch.gr/asarafidou/Documents/Programs/axiolog.pdf


"Αυτο-αξιολόγηση του παιδιού"


Στην ενότητα αυτή έχουμε την αξιολόγηση του παιδιού για τις επιδόσεις του!

Μπορούν να ενταχθούν δύο φύλλα αυτοαξιολόγησης!

Το πρώτο φύλλο, μπορεί να συμπληρωθεί τρεις φορές το χρόνο, με τη μορφή συνέντευξης από το παιδί την ώρα που εκείνο ζωγραφίζει ή απασχολείται σε κάποια γωνιά της τάξης.
 Επιπλέον μπορούμε να ζητήσουμε από το παιδί να ζωγραφίσει της απαντήσεις του σε ξεχωριστά φύλλα, κι εμείς να σημειώσουμε  την κατά περίπτωση απάντηση, π.χ. "Στο νηπιαγωγείο μου αρέσει να παίζω με τους φίλους μου".

Το δεύτερο φύλλο, μπορεί να συμπληρωθεί από το ίδιο το παιδί μέσω της ζωγραφικής κι έπειτα εμείς να καταγράψουμε τα σχόλιά του!

Τα σχετικά φύλλα αυτο-αξιολόγησης μπορείτε να τα βρείτε στην ακόλουθη σελίδα...


Στον φάκελο αξιολόγησης, μπορoύν να προστεθούν και τα ακόλουθα:

"Το ανθρωπάκι του μήνα!' - Φύλλα αξιολόγησης του παιδικού σχεδίου του ανθρώπου και της γραφής του ονόματος κάθε παιδιού



ΠΟΣΟ ΨΗΛΟΣ / ΨΗΛΗ ΕΙΜΑΙ; (ΦΥΛΛΑ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ ΜΕΤΡΗΣΕΩΝ ΥΨΟΥΣ-ΒΑΡΟΥΣ ΠΑΙΔΙΩΝ)



"Ταξίδι στη φαντασία...με ένα παραμύθι!" - Ζωγράφισε ό,τι σε εντυπωσίασε περισσότερο στην ιστορία που διάβασες...


Επιπλέον,
  • Η πρώτη μου ζωγραφιά στο νηπιαγωγείο
  • Αποχαιρετώντας το νηπιαγωγείο με μια ζωγραφιά
  • Οι ιστορίες του μήνα
  • Η οικογένειά μου - Το σχολείο μου - οι Φίλοι μου κ.α.
  • Φύλλα σχετικά με τα συναισθήματα: Χαίρομαι όταν..., Φοβάμαι..., κ.α.

Επαναλαμβάνω, πως τα όσα παρουσιάζω είναι ενδεικτικά! Ο κάθε ένας μπορεί να προσθέσει ή να αφαιρέσει στοιχεία! Σε αυτή την ανάρτηση παρουσίασα τον τρόπο με τον οποίο θα οργάνωνα τα portfolios για τους μαθητές μου!


Σημείωση: Τα εξώφυλλα που παρουσίασα είναι προτιμώτερο να εκτυπωθούν σε πιο σκληρό χαρτί A4, για να ξεχωρίζουν από τις υπόλοιπες σελίδες. Πιο συγκεκριμένα, τα εξώφυλλα "Αξιολόγηση του παιδιού από τον γονέα", " Αξιολόγηση του παιδιού από τη νηπιαγωγό", και "Αυτο-αξιολόγηση του παιδιού", μπορούν να εκτυπωθούν σε μέγεθος λίγο μικρότερο από Α4 (σε απλό λευκό χαρτί) και να κολληθούν στο κέντρο χρωματιστού σκληρού χαρτιού Α4.


Καλή επιτυχία στην οργάνωση
των portfolios των μαθητών σας!


9 σχόλια:

  1. Απαντήσεις
    1. Σ΄ευχαριστώ πολύ Κική! Ελπίζω να σου φανούν χρήσιμα!

      Διαγραφή
  2. ΤΙ ΩΡΑΙΑ ΔΟΥΛΕΙΑ ΜΑΣ ΕΔΩΣΕΣ ΠΑΛΙ ΜΑΡΙΑ
    ΧΡΗΣΙΜΗ ΚΑΙ ΤΟΣΟ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. ΔΙΟΡΘΩΣΗ: ΜΠΡΑΒΟ ΜΑΡΙΑ ΠΟΛΥ ΟΡΓΑΝΩΜΕΝΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ ΠΟΥ ΜΑΣ ΚΑΝΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ PORTOFOLIO ΣΙΓΟΥΡΑ ΘΑ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΗΣΩ ΚΑΠΟΙΑ ΑΠΟ ΑΥΤΑ ΤΑ ΩΡΑΙΑ ΕΞΩΦΥΛΛΑ...ΕΚΕΙΝΟ ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΟΣΘΕΣΩ ΣΙΓΟΥΡΑΑΑΑ! ΕΙΝΑΙ ΤΟ ΦΥΛΛΟ ΑΞΙΟΛΟΓΗΣΗΣ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΓΟΝΕΙΣ ΠΟΛΥ ΚΑΛΗ ΙΔΕΑ....ΜΠΡΑΒΟ ΚΑΙ ΣΕΥΧΑΡΙΣΤΟΥΜΕ....

    ΑπάντησηΔιαγραφή
    Απαντήσεις
    1. ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ ΠΟΛΥ! ΠΡΑΓΜΑΤΙ, ΑΞΙΖΕΙ ΝΑ ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΤΕΙ ΚΑΙ Ο ΤΡΟΠΟΣ ΜΕ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΑΞΙΟΛΟΓΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΤΟΥΣ! ΠΩΣ ΠΕΡΙΓΡΑΦΟΥΝ ΟΙ ΓΟΝΕΙΣ ΤΗΝ ΕΞΕΛΙΞΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΤΟΥΣ ΣΤΟΝ ΠΡΟΦΟΡΙΚΟ ΛΟΓΟ; ΣΤΟΝ ΓΡΑΠΤΟ ΛΟΓΟ; ΣΤΙΣ ΣΧΕΣΕΙΣ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΑ ΑΛΛΑ ΠΑΙΔΙΑ; ΠΩΣ ΘΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΖΑΝ ΤΗ ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΤΟΥΣ ΜΕ ΤΟ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟ ΤΟΥ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟΥ; ΤΗΝ ΕΜΠΕΙΡΙΑ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΤΟΥΣ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ;ΚΑΙ ΦΥΣΙΚΑ ΕΝΑ ΙΚΑΝΟΠΟΙΗΘΗΚΑΝ ΟΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΤΟΥΣ ΑΠΟ ΤΟ ΝΗΠΙΑΓΩΓΕΙΟ ΓΙΑ ΤΗ ΧΡΟΝΙΑ ΠΟΥ ΠΕΡΑΣΕ...ΟΙ ΠΡΟΣΔΟΚΙΕΣ ΤΩΝ ΓΟΝΙΩΝ ΚΑΤΑΓΡΑΦΟΝΤΑΙ ΣΤΟ ΦΥΛΛΟ ΓΝΩΡΙΜΙΑΣ ΤΗΝ ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΧΡΟΝΙΑΣ!

      Διαγραφή
  4. υπέροχα είναι όλα... σε ευχαριστούμε πολύ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Μαρία μου δεν έχω λόγια να χαρακτηρίσω την καταπληκτική σου δουλειά! Σε ευχαριστούμε πολύ!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.